Τετάρτη, 3 Ιανουαρίου 2007
H ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΣΤΗ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ
(e-ΔΙΚΗ)
Μελέτη του ΘΕΜΙΣΤΟΠΟΛΟΥ
1.-ΕΙΣΑΓΩΓΗ_
Αποτελεί κοινό τόπο ,ότι στη Πατρίδα μας ενώ η Δικαιοσύνη λειτουργεί ικανοποιητικά ταυτόχρονα ευρίσκεται από πολλών ετών, σε διαρκή συνεχή και ανίατη δοκιμασία της καθημερινότητας, αλλά και της ουσιαστικής εγκατάλειψης της Πολιτείας . Είναι αναμφισβήτητη πραγματικότητα ότι παρά την επιστημοσύνη ,την αφοσίωση και υπερπροσπάθεια της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ελλήνων Δικαστών ,η Ελληνική Δικαιοσύνη δεν ανταποκρίνεται για αντικειμενικούς λόγους με πλήρη επάρκεια και ταχύτητα στις ανάγκες της Πολιτείας και των Πολιτών . Παράλληλα όλο και περισσότερο εμφανίζεται στο δημόσιο διάλογο η τάση της πολιτικής εξουσίας να «οριοθετήσει» δηλαδή στη πραγματικότητα να περιορίσει το ρόλο των δικαστικών λειτουργών και ειδικότερα να περιορίσει τα όρια του συνταγματικού ελέγχου των νόμων Μάλιστα η εσχάτη προσπάθεια που επιχειρείται εν όψει της επικειμένης Συνταγματικής Αναθεώρησης να δημιουργηθεί Συνταγματικό Δικαστήριο, υπηρετεί αυτόν το στόχο και ιδίως την φίμωση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει γίνει διαχρονικά ιδιαιτέρως ενοχλητικό σε όλους τους Κυβερνώντες ιδίως με τον αυστηρό έλεγχο της Συνταγματικότητας των νόμων που επιτυχώς ασκεί(κυρίως στα πολεοδομικά υπαλληλικά και περιβαντολλογικά ζητήματα). Η βραδύτατη όμως και μακρόχρονη διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης κάνει τη δικαιοσύνη αναποτελεσματική έτσι ώστε να μην ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες της Ελληνικής Κοινωνίας.
2.-TO ΜΕΛΛΟΝ- ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Είναι όνειρο μακρινό αλλά όχι ακατόρθωτο η απονομή της Δικαιοσύνης να γίνεται στον τόπο μας δίκαια γρήγορα αποτελεσματικά και κυρίως κάτω από ανθρώπινες συνθήκες Το όνειρο δεν φαίνεται άπιαστο ,έτσι ώστε η Δικαιοσύνη να γίνεται καταφύγιο και ασπίδα προστασίας κάθε αδικούμενου πολίτη.
Ενώ η επιστήμη και τεχνολογία έχουν φθάσει σε τέτοια επίπεδα προόδου ,ώστε πλέον τα τεχνολογικά επιτεύγματα του σήμερα ,αύριο να είναι πλέον ξεπερασμένα, εν τούτοις σ’ αυτό το καίριο τομέα του Εθνικού μας βίου τα πράγματα δεν είναι διόλου ευχάριστα. Σήμερα η ανθρωπότητα περνά σε μια καινούργια εποχή της Ιστορίας της ,είναι εποχή της «κοινωνίας της πληροφορίας ».
Στη καινούργια αυτή εποχή ,η εκτεταμένη εφαρμογή της τεχνολογίας των υπολογιστών και του διαδικτύου σε όλο και περισσότερες δραστηριότητες του ανθρώπου δεν μπορεί ν’ αφήνει κανένα αδιάφορο. Το δίκαιο και η απονομή της δικαιοσύνης δέχονται ραγδαίες τις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών σ’ ολόκληρο τον κόσμο ,στην Ελλάδα τα πράγματα έχουν πάρει πολύ αργό ρυθμό ακόμη.
Ενώ λοιπόν η Ανθρωπότητα έχει ανακαλύψει από πολλά χρόνια τις εφαρμογές του ηλεκτρονικού υπολογιστή, εν τούτοις στο τόπο μας οι εφαρμογές των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών στη Διοίκηση και ειδικότερα την Δικαιοσύνη βρίσκονται σε σχεδόν εμβρυακό επίπεδο. Σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο διαμορφώνεται μια καινούργια πρωτόγνωρη κατάσταση που αφορά την διακυβέρνηση των χωρών αλλά και των συμμαχιών μέσα από την λεγομένη ηλεκτρονική κυβέρνηση (ε-government) Σε παγκόσμιο επίπεδο συντελείται μια αληθινή επανάσταση που αγγίζει όλους τους τομείς του δημόσιου και ιδιωτικού βίου και επηρεάζει τόσο την σταδιακή διαμόρφωση ενός καινούργιου δικαιικού καθεστώτος όσο και τη διαμόρφωση άλλων δικονομικών κανόνων απονομής της δικαιοσύνης .Σήμερα παρουσιάζεται και διαμορφώνεται στο σύγχρονο κόσμο μια νέα γενιά δικαιωμάτων που έχουν σχέση α)με το δικαίωμα πρόσβασης στην πληροφορία όσο β) και στη προστασία της πληροφορίας από κακόβουλες ενέργειες τρίτων γ) με το δικαίωμα πρόσβασης στα τεχνολογικά μέσα . Μια νέα διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης γεννιέται αναπόφευκτα μετά από τις τεχνολογικές εξελίξεις που έχουν προκύψει ,όπως κι ένα νέος κλάδος της νομικής επιστήμης αναπτύσσεται γοργά η νομική πληροφορική
Είναι βέβαιο ότι είναι παντελώς άγνωστο στον τόπο μας ότι στις 12/5/2000 ξεκίνησε στη Βραζιλία το πρωτοποριακό πρόγραμμα «justice On Wheels” .Η "δικαιοσύνη επί τροχών» σκοπό είχε να θέσει την απονομή του δικαίου σε μια πρωτοποριακή διαδικασία με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών ,ελαφραίνοντας λίγο τους υπερφορτωμένους ώμους των δικαστών. Εμπνευστής της ιδέας του «e-Junde”»είναι ο Δικαστής Pedro Rosa και η εφαρμογή του άρχισε σε υποθέσεις παραβιάσεων Οδικής Κυκλοφορίας .
Όμως σε παγκόσμιο επίπεδο η ηλεκτρονική δίκη(e-δίκη) δεν πλέον είναι μύθος, αλλά πραγματικότητα .Όλοι οι παράγοντες της δίκης επωφελούνται των επιτευγμάτων της τεχνολογίας ,όπως της εκτεταμένης χρήσης του διαδικτύου (Internet) και τη χρήση του ως μέσου νομικής πληροφόρησης και επικοινωνίας η χρήση των πολυμέσων της τηλεδιάσκεψης, της καταθέσεως και ανταλλαγής δικογράφων μέσω Διαδίκτυο ,της προσαγωγής ηλεκτρονικών αποδεικτικών μέσων ,όπως video,της προσφυγής σε τράπεζες νομικών πληροφοριών, της αρχειοθετήσεως των εγγράφων κλπ.
Όταν λοιπόν σε άλλες χώρες ,όπως οι Η.Π.Α και το Ηνωμένο Βασίλειο «η «ηλεκτρονική δίκη» είναι σχεδόν καθημερινή πρακτική ,στο τόπο μας ακόμη και αυτή τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές τα Πρακτικά των συνεδριάσεων των Πολιτικών και Ποινικών Δικαστηρίων , γράφονται στο χέρι και τα αρχεία των Δικαστηρίων είναι γεμάτα δικογραφίες τροφή για τους «χαρτοφάγους» ποντικούς. Στις ΗΠΑ αλλά προβλήματα υπάρχουν σχετικά με τη διαχείριση των ηλεκτρονικών αρχείων «Στην Πολιτεία του Σινσινάτι πριν από τέσσερα χρόνια τα αρχεία των δικαστικών υποθέσεων μεταφέρθηκαν στο Internet στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.courtclerk.org. Υποθέσεις φορολογικών χρεών, εντάλματα σύλληψης, διαζύγια και πλήθος άλλων νομικών υποθέσεων έγιναν όλα προσβάσιμα μέσω Διαδικτύου. Οι επισκέπτες άρχισαν να κατακλύζουν την ηλεκτρονική σελίδα και σε σύντομο χρονικό διάστημα ακολούθησαν και τα παράπονα» Όμως ενώ άλλοι κερδίζουν το χρόνο τους με τις εφαρμογές της τεχνολογίας, εμείς ακόμα παλεύουμε για να πετύχουμε τα αυτονόητα. Όταν σήμερα το κρίσιμο ζήτημα είναι η δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου που θα μπορέσει παράλληλα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της νέας εποχής ,παράλληλα εμείς πορευόμαστε στη καινούργια αυτή εποχή με το θεσμικό αλλά κυρίως το τεχνολογικό οπλοστάσιο των αρχών του περασμένου αιώνα.
Αξίζει παράλληλα να σημειώσουμε ότι : «Ο Βρετανός πολίτης μπορεί να καταθέσει μια αγωγή για αστική διαφορά μέσω διαδικτύου οποιαδήποτε στιγμή του εικοσιτετραώρου και να παρακολουθήσει την εξέλιξη της. στην υπηρεσία της Δικαιοσύνης το Διαδίκτυο η ιστοσελίδα courtservice.gov.uk η οποία περιέχει όλες• τις απαραίτητες για το κοινό πληροφορίες για τις δικαστικές υπηρεσίες της χώρας (από τη διεύθυνση ενός δικαστηρίου, μέχρι την ημερομηνία προσδιορισμού μιας δίκης, τη σύνθεση της έδρας και βέβαια τη νομολογία των δικαστηρίων), προσφέρει από την 1η Ιανουαρίου του 2002 μια πρωτοποριακή υπηρεσία. Ονομάζεται «Μοney Claim on line» μέσω αυτής οι Βρετανοί Πολίτες μπορούν εύκολα και χωρίς να χρειαστεί να προσλάβουν δικηγόρο να καταθέσουν αγωγή και να διεκδικήσουν δικαστικά χρήματα από οφειλέτες τους. Προϋποθέσεις για τη χρήση του «Μοney Claim on line» είναι ο προσφεύγων να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του η αγωγή να αφορά συγκεκριμένο χρηματικό ποσό που να μην υπερβαίνει τα 163.000 ευρώ και η έδρα του εναγόμενου να βρίσκεται στη Μεγάλη Βρετανία»
Ο Καθηγητής Κώστας Μπέης επισημαίνει « Σ’ άλλες χώρες έχουν προχωρήσει τόσο πολύ με την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας, ώστε ακόμη και οι πολιτικές δίκες για αστικές και εμπορικές διαφορές και υποθέσεις να διεξάγονται ηλεκτρονικώς διαμέσου e-mail και τηλεδιάσκεψης. Σ' εννέα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η ηλεκτρονική διεξαγωγή των δικών είναι ισχύον δίκαιο και, με την προϋπόθεση της συναίνεσης όλων των διάδικων πλευρών, τρέχουσα δικαστική πρακτική. Ο δικηγόρος, από το γραφείο ή ακόμη κι από το σπίτι του με τις παντόφλες του, καταθέτει τα δικόγραφα, τις προτάσεις και τ' αποδεικτικά του έγγραφα, καθισμένος μπροστά στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του. Οι προκαταβολές των αντίστοιχων τελών και εισφορών γίνονται διαμέσου της πιστωτικής τηλεκάρτας του. Η δίκη διεξάγεται έτσι στο Διαδίκτυο. Ακόμη και η εξέταση των μαρτύρων που κατοικούν σ' άλλον τόπο, γίνεται με την εμφάνισή τους σε ειδική υπηρεσία του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας τους, και την εξέτασή τους δια μέσου του συστήματος τηλεδιάσκεψης, δηλαδή με την παρεμβολή τηλεοπτικών συσκευών, που έχουν στα γραφεία τους ο δικαστής και οι δικηγόροι. Ξέρω ήδη ένα μεγάλο δικηγορικό γραφείο, εδώ στην Αθήνα, που διαθέτει τέτοιο σύστημα τηλεδιάσκεψης για δίκες που διεξάγονται στο εξωτερικό. Την ελληνική πραγματικότητα βιώνουν οι σκληρότατα ταλαιπωρούμενοι δικηγόροι: να πάνε αυτοπροσώπως ή, στην καλύτερη περίπτωση, να στείλουν τον ασκούμενό τους στο δικαστικό κατάστημα. Εκεί να σταθούν σε ουρές για την προμήθεια μιας πλούσιας συλλογής ενσήμων και διπλοτύπων καταβολής τελών και άλλων δικαιωμάτων, που θα πρέπει να επισυνάψουν στα σχετικά δικόγραφα, να ξαναστηθούν σ' άλλες ουρές για να τα καταθέσουν στον αρμόδιο γραμματέα. Φυσικά να περιμένουν ατέλειωτες ώρες, ώσπου να έρθει η σειρά εκδίκασης της δικής τους υπόθεσης. Και τελικά να πάνε και να ξαναπάνε στο δικαστικό κατάστημα, για να πληροφορηθούν αν, ύστερ' από πολλούς μήνες, όχι σπάνια ύστερ' από συμπλήρωση έτους και πλέον, βγήκε επιτέλους και τι αποφαίνεται η αναμενόμενη δικαστική απόφαση» .
Πληροφορηθήκαμε από το διαδίκτυο στις 25/9/2002 ότι : «Η δικαστική συνδιάσκεψη των Η.Π.Α. πρότεινε στην τελευταία συνάντησης τη δημιουργία συστήματος υποβολής αγωγών online σχετικά με τα θέματα τηςδικαιοσύνης.
Συγκεκριμένα η δικαστική συνδιάσκεψη των Η.Π.Α. προέτρεψε όλα τα ομοσπονδιακά δικαστήρια να συμπεριλάβουν στα Web sites που διαθέτουν στο Διαδίκτυο ειδικό σύνδεσμο στον οποίο οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν αγωγές και παράπονα όσον αφορά τα θέματα της κακής λειτουργίας της δικαιοσύνης. Παράλληλα η συνδιάσκεψη πρότεινε σειρά τροποποιήσεων στον ισχύον σύστημα πολιτικής δικονομία
Εκτιμάται ότι οι προσπάθειες αυτές θα συμβάλλουν στην τόνωση της εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στις δικαστικές αρχές».
3.-ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗ ΕΛΛΑΔΑ Η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ
Το πρόβλημα της βραδύτητας απονομής της δικαιοσύνης αγγίζει τόσο της Πολιτική όσο και την Διοικητική δικαιοσύνη Δεν είναι προς τιμήν της Χώρας η καταδίκη της για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ,λόγω της αδικαιολόγητης βραδύτητας απονομής της Δικαιοσύνης Ετσι είναι επιτακτικό να ληφθούν επείγοντα μέτρα για την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών
Τι πρέπει να γίνει :
1) Η σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής Αναθεώρησης και Εκσυγχρονισμού του Δικαίου με αρμοδιότητα τη συστηματική εξέταση της Νομοθεσίας και τη διατύπωση εισηγήσεων αναφορικά με τη βελτίωση, εκσυγχρονισμό και αναθεώρηση της κατά τρόπο που να διασφαλίζει ένα δίκαιο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης το οποίο να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινωνίας και των ατόμων που την απαρτίζουν. Στην Αρχή θα πρέπει να ανατεθεί επίσης το έργο της ενοποίηση και κωδικοποίηση του Δικαίου και γενικά στο μέτρο του δυνατού της απλοποίησης τόσο του περιεχομένου όσο και του τρόπου διατύπωσης του.
Ο νόμος θα πρέπει να κατοχυρώνει την ανεξαρτησία και επάρκεια από πλευράς πόρων και στελέχωσης της Αρχής και θα πρέπει να διασφαλίζει ότι το έργο της Αρχής θα εκτελείται στο ανώτατο δυνατό επιστημονικό επίπεδο με πλήρη διαφάνεια και θα είναι το προϊόν εκτενούς διαλόγου με όλους τους ενδιαφερόμενους νομικούς και άλλους επαγγελματικούς φορείς, άτομα, ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και το ευρύ κοινό και ειδικά αυτούς που ενδεχόμενα να επηρεαστούν από τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας.
2)Η εισαγωγή της νομικής πληροφορικής και της σύγχρονης τεχνολογίας
Η αποτελεσματική εκμετάλλευση των σύγχρονων συστημάτων τεχνολογίας και πληροφορικής παρέχουν τη δυνατότητα ριζικής μεταβολής της σχέσης δικαστηρίων, κράτους και κοινού και μετατροπής του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης σε ένα σύστημα προσιτό, οικονομικό και παραγωγικό το οποίο να ανταποκρίνεται άμεσα στις ανάγκες της κοινωνίας.
Η πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα στην εισαγωγή της πληροφορικής και σύγχρονης τεχνολογίας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης. Αυτό θα πρέπει να περιλάβει τη ριζική αλλαγή της διαδικασίας νομικής πληροφόρησης με την παροχή της δυνατότητας άμεσης δωρεάν πρόσβασης του κοινού σε όλα τα πρωτογενή νομικά κείμενα μέσον του διαδικτύου καθώς και άμεσης δωρεάν ενημέρωσης του κοινού μέσον του διαδικτύου ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, σε γλώσσα απλή και κατανοητή. Θα πρέπει επίσης να περιλάβει την εισαγωγή της πληροφορικής στις υπηρεσίες των Δικαστηρίων, την εισαγωγή σύγχρονων μεθόδων όπως τις ηλεκτρονικές καταχωρήσεις μέσω διαδικτύου και τις ηλεκτρονικές επιδόσεις καθώς και την εισαγωγή της σύγχρονης τεχνολογίας, όπως σύγχρονων μεθόδων λήψης πρακτικών, στις δικαστικές αίθουσες.
Η εισαγωγή των συστημάτων πληροφορικής και σύγχρονης τεχνολογίας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης θα πρέπει να γίνει κατά τρόπο ενιαίο που να διασφαλίζει τη στο μεγαλύτερο βαθμό συμβατότητα μεταξύ των συστημάτων που θα εισαχθούν στους διάφορους τομείς του συστήματος καθώς και των συστημάτων που θα εισαχθούν σε άλλα κυβερνητικά τμήματα.
H δημιουργία ενός φορέα νομικής πληροφορικής στο Υπουργείο δικαιοσύνης ο οποίος :α)να συντονίσει την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών κατά τρόπο ενιαίο και ολοκληρωμένο σε όλο το Σύστημα Απονομής της Δικαιοσύνης και να διασφαλίσει τη συμβατότητα του με τα συστήματα που θα εισαχθούν στα υπόλοιπα κυβερνητικά τμήματα.β)Ο φορέας αυτός θα έχει τη ν ευθύνη για τη συστηματική εκπαίδευση του δικαστικού και δικηγορικού κόσμου και του προσωπικού των δικαστηρίων και άλλων υπηρεσιών σε σχέση με τη χρήση της πληροφορικής και της νέας τεχνολογίας,3)ο φορέας ο οποίος να αναλάβει τη συνεχή μελέτη και υποβολή προτάσεων για εισαγωγή σύγχρονων μεθόδων σύμφωνα με τα πιο πετυχημένα διεθνή μοντέλα στο Σύστημα Απονομής της Δικαιοσύνης ,γ) θα έχει την ευθύνη για την σύνταξη και δημοσίευση στο διαδίκτυο νομικών οδηγών οι οποίοι να απευθύνονται στο ευρύ κοινό και να επεξηγούν σε απλή και κατανοητή γλώσσα το νόμο και τη δικαστική διαδικασία, δ)η δημιουργία τράπεζας νομικών πληροφοριών που θα έχει την ευθύνη την άμεση δημοσίευση των αποφάσεων των Ανωτάτων Δικαστηρίων και όλης της πρωτογενούς και δευτερογενούς Νομοθεσίας στο διαδίκτυο με άμεση και δωρεάν πρόσβαση στο κοινό.
ε) Εκσυγχρονισμος της δικονομίας
Προτείνεται η σύσταση ειδικής νομοπαρασκευαστικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων η οποία να αναλάβει το έργο της μελέτης, της διαβούλευσης και τελικής διατύπωσης πλήρως αιτιολογημένης της αναμόρφωσης των κωδίκων .Ειδικότερα στη τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής και Ποινικής δικονομίας έτσι ώστε να είναι δυνατή χρήση στα δικαστήρια των σύγχρονων μέσων της τεχνολογίας και του διαδικτύου .
Η αναμόρφωση ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού δικονομικού συστήματος με την εφαρμογή της πληροφορικής και του διαδικτύου έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι όροι και προϋποθέσεις για την ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΚΗ (βλ Εισήγηση του Georg E.Kodek “ H πολιτική δίκη και οι νέες μορφές της τεχνικής της πληροφορικής » στο περιοδικό ΔΙΚΗ 34σελ 133 επ) Η κατάθεση και κοινοποίηση των δικογράφων να γίνεται με ηλεκτρονική μορφή όπως και η τήρηση των πρακτικών σε όλες τις διαδικασίες .
4.-ΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΘΟΥΝ:
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να διασφαλισθούν επαρκώς τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών που μπορούν’ απειληθούν αν δεν απειλούνται ήδη από την χρήση της νέας τεχνολογίας και ιδίως στη Δικαιοσύνη , Φοβούμαι ότι δεν έχει γίνει πλήρως αντιληπτό ότι υπάρχουν καθημερινά ζητήματα που απειλούν τα ατομικά μας δικαιώματα που θεωρούμε και είναι αδιαπραγμάτευτα .
Το δίκαιο μας πρέπει παράλληλα να αντιμετωπίσει την ηλεκτρονική εγκληματικότητα που έχει πάρει τη μορφή : 1) Εγκλημάτων μέσω Η/Υ που στρέφονται κατά της προσωπικότητας 2) Οικονομικών εγκλημάτων με χρήση Η/Υ (παραποίηση δεδομένων, κατασκοπεία Η/Υ ,δολιοφθορά Η/Υ κλπ) .Η δικαιοσύνη μας πρέπει γρήγορα να μάθει να κάνει χρήση των υπηρεσιών της «κοινωνίας της πληροφορίας» .Η χρησιμότητα των συστημάτων πληροφορικής που βρίσκουν εφαρμογή στο δίκαιο είναι αναμφισβήτητη. Η προσπέλαση σε έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών και στη επεξεργασία τους είναι απολύτως αναγκαία. Η νομική πληροφορική πρέπει να γίνει αντικείμενο ενημέρωσης σ’ όλους τους νομικούς και με την υπάρχουσα υποδομή και γνώση των νομικών θα προκαλέσουν νέα δοκιμασία της δικαιοσύνης .
Η « κοινωνία της πληροφορίας» είναι η πρόκληση του 21ου αιώνα Η επανάσταση της κοινωνίας της πληροφορίας θα επηρεάσει κάθε πλευρά της ζωής μας είναι αδύνατον να συνεχισθεί η απονομή της Δικαιοσύνης με τον αραμπά .-
ΘΕΜΙΣΤΟΠΟΛΟΣ 3/1/2007