ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
1.-Στις 24 Οκτωβρίου 1995 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θέσπισαν την Οδηγία 95/46 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Πρόκειται για ένα από τα πληρέστερα παγκοσμίως κείμενα για την προστασία προσωπικών δεδομένων, το οποίο δεσμεύει τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να εισαγάγουν και να εφαρμόσουν ένα συγκεκριμένο νομικό σύστημα. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 286 της Συνθήκης για την ΕΚ, η Κοινότητα αυτό-δεσμεύεται να τηρεί και η ίδια την Οδηγία. Σύμφωνα με την Οδηγία αυτή, «προσωπικά δεδομένα» είναι κάθε πληροφορία που αναφέρεται σε έναν άνθρωπο, η ταυτότητα του οποίου μπορεί να προσδιοριστεί. Καμία χρήση («επεξεργασία») αυτών των δεδομένων δεν επιτρέπεται, αν ο σκοπός της δεν είναι νόμιμος, θεμιτός και καθορισμένος. Για να είναι νόμιμη η χρήση πρέπει τα δεδομένα να είναι κατάλληλα, ακριβή, συναφή προς τον σκοπό συλλογής και χρήσης και όχι περισσότερα από όσα χρειάζονται ενόψει αυτού του σκοπού. Η χρήση των δεδομένων για άλλο σκοπό από αυτόν που αρχικά συλλέχθησαν, απαγορεύεται! Επίσης δεν πρέπει να διατηρούνται για χρονική διάρκεια πέραν από την αναγκαία για την εξυπηρέτηση του σκοπού για τον οποίο έγινε η συλλογή (άρθρο 5).
Σταθμός υπήρξε εξάλλου η δίκη που έγινε στο Λουξεμβούργο στις 18/10/2005 στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και αφορούσε την ακροαματική διαδικασία για την υπόθεση της πρόσβασης των Η.Π.Α. στα προσωπικά δεδομένα των ευρωπαίων επιβατών αεροπορικών εταιριών δηλαδή η«δίκη των αεροπορικών προσωπικών δεδομένων» ( PNR/ΗΠΑ) Πρόκειται για την πρώτη δίκη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο που έχει επιπτώσεις στην προστασία δεδομένων σε όλη την έκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει το 2004 με αφορμή Συμφωνίες που υπέγραψε η Κομισιόν και το Συμβούλιο ΕΕ με τις Η.Π.Α. Σύμφωνα με τα επίδικα αυτά κείμενα, στα πλαίσια του αγώνα κατά της τρομοκρατίας, το Γραφείο Προστασίας Συνόρων των Η.Π.Α. έχει ηλεκτρονική πρόσβαση σε φακέλους που τηρούν οι αεροπορικές εταιρίες και περιλαμβάνουν έως 34 πεδία προσωπικών δεδομένων ευρωπαίων επιβατών που πρόκειται να ταξιδέψουν αεροπορικά στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Καθημερινά στη Ελλάδα ζήτημα γεννάται αν είναι μέσα στα όρια του επιτρεπτού η δυνατότητά της αστυνομίας να ανακοινώσει δια του Τύπου το όνομα των συλλαμβανομένων υπόπτων για αξιόποινες πράξεις .ενόψει μάλιστα της μυστικότητας της προανάκρισης. Η ανακοίνωση από την Αστυνομία του ονόματος του συλλαμβανομένου υπόπτου αντίκειται στην ισχύουσα νομοθεσία
Παράνομη είναι ακόμη και η διαπόμπευση που γίνεται σε πολίτες από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, που παριστάνουν το δικαστήριο και αποκαλύπτουν ατιμώρητα τα προσωπικά δεδομένα έκαστου «κατηγορουμένου» και επιβάλουν χωρίς κανένα εχέγγυο αμεροληψίας και δικαιοσύνης την "ποινή" της διαπόμπευσης. Το γεγονός ότι κάποιος είναι ύποπτος για την τέλεση μιας πράξης, ως γνωστόν, όσο μεγάλη βεβαιότητα κι αν υπάρχει για την ενοχή του (π.χ. αν τέλεσε την πράξη μπροστά στα μάτια μας) δεν τον καθιστά ένοχο. Ένοχος καθίσταται κάποιος μόνο ΚΑΙ αποκλειστικά με απόφαση δικαστηρίου Όλοι αυτοί που επικαλούνται από τις εκπομπές τους το κοινό περί δικαίου αίσθημα, στην ουσία επιφυλάσσουν στους θεατές τους τον ρόλο του δήμιου και όχι του λαϊκού δικαστή. Ο κριτής στην τηλεοπτική δημοκρατία είναι ο παρουσιαστής της εκπομπής, με "γραμματέα" του τον μοντέρ και τον σκηνοθέτη, "μάρτυρες" και "ενόρκους" τους καλεσμένους τις εκπομπής και τους θεατές που τηλεφωνούν για να καταθέσουν ή να καταγγείλουν, ενώ "δήμιος" και εκτελεστής της "απόφασης" είναι τα εκατομμύρια μάτια που παρακολουθούν τον δημόσιο προπηλακισμό του τηλεοπτικού κατηγορούμενου-ενόχου.
Η τηλεοπτική δικαιοσύνη δεν είναι λοιπόν μια "λαϊκή" μορφή απονομής δικαιοσύνης είναι βάρβαρη καταπάτηση του δικαιώματος της προσωπικότητας και βιασμός του δικαιώματος προστασίας των προσωπικών δεδομένων έκαστου.

Σχεδόν κάθε μέρα γινόμαστε μάρτυρες και πολλές φορές θύματα επιτηδείων που εμπορεύονται παράνομα τα προσωπικά μας δεδομένα.
Το τελευταίο σκάνδαλο των υποκλοπών κινητών τηλεφωνημάτων, έφερε και πάλι στην επικαιρότητα με ιδιαίτερη ένταση το πόσο περαιτέρω χρειάζεται ο τόπος μας θεσμική και ουσιαστική θωράκιση των προσωπικών μας ελευθεριών και δικαιωμάτων . Κυρίως όμως χρειάζεται από όλους καθημερινή προσπάθεια και ενημέρωση για την ανάγκη προστασίας των προσωπικών δεδομένων μας και των τηλεφωνικών μας επικοινωνιών.
Ποιος άραγε από μας δεν γίνεται τακτικά αποδέκτης ενοχλητικών τηλεφωνημάτων από εταιρίες που πρώτα βρήκαν (συγκέντρωσαν και επεξεργασθήκαν παράνομα) τις προσωπικές μας πληροφορίες, όπως το τηλέφωνο μας, την οικογενειακή μας κατάσταση, το επάγγελμα μας, το εισόδημα μας ,το μισθό μας κι άλλοτε την οικονομική μας κατάσταση και αργότερα με χρήση των στοιχείων αυτών προσπάθησαν να μας πουλήσουν διάφορα καταναλωτικά προϊόντα όπως αυτοκίνητα ,ομόλογα, σπίτια κλπ Ποιος άραγε δεν δυσανασχέτησε όταν είδε να φωτοτυπούν παράνομα σε κάποια ασφαλιστικά ταμεία ακόμα και τις ιατρικές του εξετάσεις που αποτελούν απόρρητα και απαραβίαστα προσωπικά δεδομένα, όπως είναι τα ιατρικά δεδομένα έκαστου
Το Διαδίκτυο είναι ο νέος μαγικός κόσμος της επικοινωνίας διευκολύνει τις αγορές, τις τραπεζικές συναλλαγές και την επικοινωνία αλλά εχει και τεράστιους κινδύνους και μάς εκθέτει, επίσης, στον κίνδυνο κλοπής της ταυτότητάς σας. Χρησιμοποιώντας μερικές βασικές προφυλάξεις, μπορούμε να μειώσουμε τις πιθανότητες να πέσουμε θύμα. Ηλεκτρονικής απάτης Οι ηλεκτρονικοί σας λογαριασμοί, τα αρχεία υπολογιστή και οι προσωπικές σας πληροφορίες είναι πιο ασφαλείς μακριά από το διαδίκτυο αλλιώς όταν χρησιμοποιούμε ισχυρούς κωδικούς πρόσβασης για να μας βοηθήσουν να τα προστατεύσουμε. Όταν χρησιμοποιείτε πιστωτική κάρτα, μπορεί να γίνουμε ευάλωτοι σε πιθανή απάτη πληρώνοντας μέσω Διαδικτύου, μέσω τηλεφώνου ή ακόμη και αυτοπροσώπως στο μανάβικο της γειτονιάς μας. Αυτό συμβαίνει γιατί κάθε φορά που πληρώνουμε με πιστωτική κάρτα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να επιβεβαιώνουν τα στοιχεία του λογαριασμού σας πριν μας παρέχουν αγαθά και υπηρεσίες. Δυστυχώς, επειδή τα στοιχεία της πιστωτικής μας κάρτας αποθηκεύονται σε μεγάλους υπολογιστές-διακομιστές, μπορούν να γίνουν στόχος χάκερ-δηλαδή εγκληματιών οι οποίοι αναζητούν τρόπους για να εισχωρήσουν στο σύστημα και να ανακτήσουν στοιχεία τα οποία, κατόπιν, θα χρησιμοποιήσουν για να διαπράξουν κάποια απάτη. Εκεί που πιστεύαμε πως μπορούσαμε να επικοινωνουμε ασφαλώς στο διαδίκτυο , εμφανίζεται στα εισερχόμενα μας ένα είδος ανεπιθύμητης αλληλογραφίας. Αυτού του είδους τα μηνύματα δεν είναι απλώς ανεπιθύμητα και ενοχλητικά Μπορούν να οδηγήσουν στην κλοπή των αριθμών πιστωτικών καρτών, των κωδικών πρόσβασης, των πληροφοριών λογαριασμών ή άλλων προσωπικών δεδομένων αν δεν λάβουμε τα μέτρα μας . Τι είναι τα πλαστά μηνύματα (phishing); Είναι ένας τύπος εξαπάτησης που έχει σχεδιαστεί για την κλοπή της ταυτότητάς 0ας. Σε μια περίπτωση απάτης phishing, κάποιο κακόβουλο άτομο προσπαθεί να εξάγει από εσάς πληροφορίες όπως αριθμοί πιστωτικών καρτών, κωδικοί πρόσβασης, στοιχεία λογαριασμών ή άλλα προσωπικά στοιχεία, πείθοντάς σας με ψεύτικα προσχήματα. Οι απάτες phishing φτάνουν σε εμάς συνήθως μέσω ανεπιθύμητης αλληλογραφίας ή αναδυόμενων παραθύρων.Ο κακόβουλος χρήστης στέλνει εκατομμύρια πλαστά μηνύματα που εμφανίζονται σαν να προέρχονται από γνωστές διαδικτυακές τοποθεσίες ή από τοποθεσίες που εμπιστεύεστε, όπως η τράπεζά σας ή ο οργανισμός της πιστωτικής κάρτας. Τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και οι διαδικτυακές τοποθεσίες στις οποίες σας παραπέμπουν, μοιάζουν αρκετά επίσημα, που εξαπατούν πολύ κόσμο στο να πιστέψει ότι είναι νόμιμα. Πιστεύοντας ότι τα μηνύματα αυτά είναι νόμιμα, οι ανυποψίαστοι χρήστες απαντούν συχνά στο αίτημα των ηλεκτρονικών μηνυμάτων για τους αριθμούς των πιστωτικών καρτών, τους κωδικούς πρόσβασης, τις πληροφορίες του λογαριασμού ή άλλα προσωπικά δεδομένα.
Για να κάνει αυτά τα μηνύματα ακόμη πιο πιστευτά, ο απατεώνας καλλιτέχνης ίσως τοποθετήσει μέσα στο πλαστό μήνυμα έναν σύνδεσμο προς κάποια νόμιμη διαδικτυακή τοποθεσία, αλλά στην πραγματικότητα σας οδηγεί σε μια ψεύτικη τοποθεσία ή σε κάποιο αναδυόμενο παράθυρο που είναι ακριβώς ίδιο με την επίσημη τοποθεσία. Αυτά τα αντίγραφα ονομάζονται "πλαστές διαδικτυακές τοποθεσίες". Μόλις βρεθείτε σε κάποια από αυτές τις πλαστές διαδικτυακές τοποθεσίες, ίσως ξεγελαστείτε και εισαγάγετε περισσότερα προσωπικά δεδομένα, τα οποία θα μεταδοθούν άμεσα στο άτομο που δημιούργησε την τοποθεσία και ο οποίος μπορεί έπειτα να χρησιμοποιήσει τα δεδομένα αυτά για αγορές, για μια αίτηση νέας πιστωτικής κάρτας, ή για την κλοπή της ταυτότητάς σας.
Έτσι χρειάζεται να παίρνουμε μέτρα προστασίας των προσωπικών μας δεδομένων και όχι μόνο στο διαδίκτυο. Δεν δίνουμε σε αγνώστους πληροφορίες από το τηλέφωνο για τα προσωπικά μας δεδομένα. Μην εμπιστεύεστε ότι σας τηλεφωνούν πχ από τη Τράπεζα σας ,τον ΟΤΕ ή τη ΔΕΗ. ,επιβεβαιώστε το τηλεφώνημα πριν δώσετε οποιοδήποτε προσωπικό στοιχείο.
2.-Η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι νέες μορφές διαφήμισης και ηλεκτρονικών συναλλαγών και κυρίως η συλλογή πάσης φύσεως πληροφοριών μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών οδήγησαν στην αυξημένη ζήτηση προσωπικών πληροφοριών από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Οι προσωπικές αυτές πληροφορίες που αναφέρονται σε κάθε είδους δραστηριότητα προσωπική είτε επαγγελματική του ατόμου ονομάζονται προσωπικά δεδομένα.
Προσωπικά δεδομένα είναι , σύμφωνα με τον Νόμο 2472/1997 και την Οδηγία 95/46/ΕΚ, κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο πρόσωπό του κάθε ατόμου, π.χ. το όνομα και το επάγγελμά του ατόμου, η οικογενειακή του κατάσταση, η ηλικία του, ο τόπος κατοικίας, η φυλετική του προέλευση, τα πολιτικά του φρονήματα, η θρησκεία που πιστεύει, οι φιλοσοφικές του απόψεις, η συνδικαλιστική του δράση, η υγεία του, η ερωτική του ζωή και οι τυχόν ποινικές του διώξεις και καταδίκες. Για την επεξεργασία και συλλογή προσωπικών δεδομένων είναι απαραίτητη άδεια από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Η συγκέντρωση και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους επέμβασης στην προσωπική σφαίρα και στην ιδιωτική ζωή του ατόμου. Κάθε δραστηριότητα του σύγχρονου ανθρώπου γίνεται καθημερινά αντικείμενο επεξεργασίας και ανάλυσης γεγονός που χρήζει αντιμετώπισης και νομική κατοχύρωσης Παράλληλα αξίζει να ξέρουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκδώσει την Οδηγία διατήρησης τηλεπικοινωνιακών δεδομένων για αντεγκλητικούς σκοπούς, το Σχέδιο Απόφασης-Πλαισίου του Συμβουλίου ΕΕ για την προστασία προσωπικών δεδομένων στο πεδίο της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας των κρατών σε ποινικές υποθέσεις, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν η κοινωνία των πολιτών (ΜΚΟ) στην περιφρούρηση των πληροφοριακών ελευθεριών. Στη Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει ένας νέος κοινοτικός θεσμός: του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος αποτελεί την αρμόδια ανεξάρτητη αρχή της ΕΕ.
Στη Ελλάδα διαπλάσθηκε ένα νέο συνταγματικό δικαιώμα της προστασίας προσωπικών δεδομένων που προστέθηκε με την αναθεώρηση του 2001 (άρθρο 9Α). Η εμβάθυνση στο δικαίωμα αυτό πρέπει να γίνεται με παράλληλη ερμηνευτική προσέγγιση των αντίστοιχων άρθρων Ι-51 και ΙΙ-52 της Σύμβασης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, του άρθρου 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Ελευθεριών της ΕΕ και του άρθρου 286 της ΣυνθΕΚ.

Στην Ελλάδα και την Ευρώπη ισχύουν πολλά νομοθετήματα που προστατεύον τους πολίτες από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων σε διάφορους τομείς. Έτσι έχουμε: Τον Νόμο 2774.1999 , την Οδηγία 97/66/ΕΚ, και την Σύσταση 558.2003 που αναφέρονται στην ιδιωτική ζωή στον τηλεπικοινωνιακό τομέα. Την Υπουργική απόφαση 80329.2003, την Οδηγία 2002.58.ΕΚ, την Σύσταση R(99)5, το Ψήφισμα 2003.C48 και τη Σύσταση 2003.203 που αναφέρονται στην προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και συναλλαγές. Όμως ισχύουν και γενικότερου περιεχομένου νομοθετήματα που είτε συστήνουν Αρχές που εποπτεύουν την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων όπως είναι στην Ελλάδα «Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων» ( Νόμος 2472.1997) και η «Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου» ( Νόμος 3115.2003) και στην Ευρώπη «Ο Ευρωπαίος Επόπτης Προσωπικών Δεδομένων» (Απόφαση 1247.2002.ΕΚ) είτε ρυθμίζουν την διαβίβαση προσωπικών δεδομένων από την Κοινότητα σε άλλες χώρες Για την αμεσότερη και ταχύτερη προστασία των πολιτών από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων θεωρήθηκε αναγκαία η ίδρυση μιας Αρχής που θα εποπτεύει και θα ασχολείται αποκλειστικά με αυτό το αντικείμενο. Η αρχή αυτή, που ιδρύθηκε το 1997 και ονομάστηκε Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (ΑΠΠΔ) έχει ποικίλες αρμοδιότητες μεταξύ των οποίων είναι να εκδίδει οδηγίες και αποφάσεις και να γνωμοδοτεί για κάθε ρύθμιση που αφορά την επεξεργασία και προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Παράλληλα με τα παραπάνω νομοθετικά κείμενα και την δραστηριότητα της ΑΠΠΔ οι πολίτες που γίνονται υποκείμενα επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων προστατεύονται και από τα δικαστήρια. Πληθώρα δικαστικών αποφάσεων, ελληνικών και ξένων, αναφέρονται και ρυθμίζουν κάθε είδους διαφορά που ανακύπτει σχετικά με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η συγκέντρωση και επεξεργασία ηλεκτρονικών και μη δεδομένων αντιμετωπίστηκε από νωρίς και συνεχίζει να αντιμετωπίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους επέμβασης στην ιδιωτική ζωή .
Η υπάρχουσα νομοθεσία παρέχει επαρκή προστασία στους πολίτες αλλά με την πάροδο του χρόνου και την περαιτέρω ανάπτυξη της τεχνολογίας χρειάζονται ειδικότερες διατάξεις που θα αντικαταστήσουν τις γενικές και από τις οποίες θα προκύπτει με σαφήνεια η προστασία των προσωπικών μας δεδομένων.
Δεν μπορεί όμως κανείς να επαναπαύεται στο θεσμικό πλαίσιο, πρέπει ο ίδιος να παίρνει τα μέτρα του γιατί «οποίος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά …»
ΘΕΜΙΣΤΟΠΟΛΟΣ
Τετάρτη, 12 Απριλίου 2006